Dystrybutorzy indium są zaniepokojeni: czy ten metal stanie się kolejnym przedmiotem kontroli eksportowej?
Konflikt między Chinami a Stanami Zjednoczonymi dotyczący surowców krytycznych nadal się zaostrza. W centrum uwagi znalazł się ind – metal odgrywający kluczową rolę w dziedzinie sztucznej inteligencji, komunikacji i obronności.
Pekin zaostrza kontrolę
Chiny kontrolują około 70 procent światowej produkcji indu – i w coraz większym stopniu wykorzystują tę pozycję rynkową w sposób celowy. Od lutego 2025 r. fosforek indu (InP) podlega chińskiej kontroli eksportowej – jest to materiał niezbędny do produkcji fotonicznych układów scalonych o dużej prędkości stosowanych w centrach danych sztucznej inteligencji. Obecnie po raz pierwszy przeprowadza się ankietę wśród europejskich importerów na temat ich użytkowników końcowych, podczas gdy nabywcy z Ameryki Północnej zgłaszają zauważalnie dłuższe terminy realizacji zamówień. Chociaż nadal brakuje odrębnego rozporządzenia dotyczącego indium metalicznego, w branży narastają obawy, że indium może stać się kolejnym materiałem objętym chińskimi kontrolami eksportowymi.
Indium na styku sztucznej inteligencji i obronności
Fosforek indu jest podstawą fotonicznych układów scalonych o dużej prędkości, czyli elementów, które w nowoczesnych centrach danych sztucznej inteligencji przenoszą ogromne ilości danych między procesorami. Jednak granica między cywilną a wojskową sztuczną inteligencją zaciera się. Rozpoznanie satelitarne, systemy autonomiczne, analiza ogromnych strumieni danych: siły zbrojne korzystają właśnie z tych technologii, które napędzają boom na sztuczną inteligencję w sektorze cywilnym. Tym samym ind zajmuje jedno z najbardziej wrażliwych miejsc w całym łańcuchu wartości. Kto kontroluje dostęp do tego metalu, ten kieruje nie tylko rozwojem wydajnych systemów sztucznej inteligencji, ale pośrednio także ich potencjałem militarnym.
Stany Zjednoczone przygotowują się – Chiny skupiają się na łańcuchach dostaw
Waszyngton już dawno dostrzegł strategiczne znaczenie tej kwestii: Agencja Logistyki Obronnej (Defense Logistics Agency) rozważa utworzenie krajowych zapasów indu w wysokości 222 ton – co stanowi niemal całe roczne zużycie w USA, wynoszące około 250 ton. Równolegle Stany Zjednoczone rozwijają własne łańcuchy dostaw, aby przełamać zależność od chińskich półproduktów i etapów przetwórstwa.
Wysiłki te zyskują obecnie poparcie również na arenie międzynarodowej. W połowie czerwca 2026 r. państwa G7 uzgodniły, że zdecydowanie ograniczą swoją zależność od poszczególnych krajów dostawców. Nie wymieniono Chin. Niemniej jednak prawdopodobnie było jasne, kogo G7 miała na myśli.
Odpowiedź Pekinu nadeszła natychmiast: sankcje wobec MP Materials i USA Rare Earth – właśnie tych dwóch kluczowych projektów mających na celu niezależne od Chin zaopatrzenie w pierwiastki ziem rzadkich i magnesy.
W ten sposób konflikt osiągnął nowy poziom eskalacji. Dotychczas chodziło o poszczególne surowce, takie jak gal, german lub metale ziem rzadkich, teraz na celowniku znalazły się same alternatywne łańcuchy dostaw. Przesłanie jest jednoznaczne: kto chce budować alternatywne kanały zaopatrzenia, musi w przyszłości liczyć się z reakcjami odwetowymi.
Czy grozi nam kolejny niedobór na rynku?
Na razie nie ma jeszcze kontroli eksportu samego indu. Jednak sama ta możliwość wystarcza, by wywołać niepokój wśród handlowców i przedstawicieli przemysłu. Rynek jest niewielki, a znaczenie strategiczne ogromne – a Stany Zjednoczone sprawdzają jednocześnie zapasy, które odpowiadają niemal ich całorocznemu zużyciu. To wybuchowa sytuacja.
W październiku Waszyngton i Pekin ponownie spotkają się, by omówić kwestie handlowe i surowcowe. W agendzie rozmów może wtedy znaleźć się również ind. Wynik tych rozmów jest niepewny.
Dla Europy nasuwa się już dziś pytanie: czy UE również powinna rozważyć utworzenie strategicznych rezerw indu?